Erfgoed Haspengouw

Omroep Voeren is wat we vroeger een ‘vrije radio’ noemden. Maar wat is dat ook alweer? Het verhaal van de vrije radio’s in Vlaanderen en Wallonië begint in de jaren 70, 80 van vorige eeuw toen heel wat lokale, niet-commerciële zenders ontstonden als alternatief voor de nationale omroep. Met beperkte middelen – een batterij, radiozender en een antenne - zonden deze radio’s uit zonder vergunning en zonder betaling van royalty’s aan muziekautoriteiten als SABAM. Dat maakte hen illegaal maar gaf hen ook veel vrijheid in programmering en bedrijfsvoering. Hun bereik varieerde van enkele honderden meters tot enkele kilometers. In Haspengouw hoorden o.m. Radio Baccara in Sint-Truiden, Vrije Radio Wellen en Arcan Radio in Bilzen tot de baanbrekers. Ze werden gerund door idealisten die kickten op het clandestiene van hun hobby. Naast populaire muziek brachten ze nieuws uit de straat en lokale informatie. Omwille van hun hoge Robin Hood-gehalte genoten ze de steun en waardering van de bevolking. Sinds 2003, toen een nieuwe wet de vrije radio’s toeliet om officieel uit te zenden en de frequenties werden toebedeeld, opereren ze legaal en spreken we van lokale omroepen. Maar terug naar Voeren. In 1963 werd de Voerstreek geannexeerd aan Limburg en werden Moelingen, ‘s-Gravenvoeren, Sint- Martens-Voeren, Sint-Pieters-Voeren, Teuven en Remersdaal Vlaamse gemeenten. Dat was niet naar de zin van een aantal Franstaligen die zich verenigden in een Waalsgezinde groep onder leiding van José Happart. Met zijn Retour à Liège wilde hij de Voerstreek terug aan de provincie Luik koppelen. Anderzijds ontstond er ook een Vlaamsgezinde groep onder leiding van Huub Broers, die de overheveling naar Limburg steunde. VOEREN Na de fusie begin 1977 van de zes dorpen tot de nieuwe gemeente Voeren startte de Waalsgezinde groepering de zender Radio Fouron Wallonie. Vanaf 9 maart 1979 zond hij iedere vrijdagavond een halfuur uit. Als tegenzet richtte Huub Broers Radio Voeren Uilenspiegel op, Vlaanderens eerste protestradio. De naam werd geïnspireerd op Tijl Uilenspiegel, de vrijbuiter en avonturier die al eens een loopje nam met de gangbare normen, een stijl die de radio wel lag. Om de Franstaligen te jennen werd beslist de uitzendingen te starten net voor Radio Fouron Wallonie in de ether ging. Tijdens de beginperiode werd een half uur lang uitgezonden, later werden de uitzendingen al gestart om 19 uur, en op die manier verdedigde Radio Voeren Uilenspiegel elke vrijdagavond de Vlaamse belangen in en van de Voerstreek… iets dat de latere Omroep Voeren inspireerde. ‘De eerste uitzending van Omroep Voeren was in 2013, ook al bestond de gelijknamige vzw reeds van in 2007. Door het slechte internet in Voeren en de afwezigheid van een vrije etherfrequentie konden we niet eerder opstarten’, herinnert zich pionier Jean-Pierre Duijsens. Samen met naamgenoot Roger Duijsens (geen familie!), Ann Ketelslegers, Luk Prevoo, Pascal Beuken en Toby Warnier vormt hij de harde kern van de omroep. ‘Alle pogingen ten spijt konden we maar geen frequentie vastkrijgen’, vult Roger aan, ‘tot in september 2013, toen we naar aanleiding van de septemberkermis een tijdelijke frequentie konden versieren. Want dat was van meet af aan onze doelstelling: we zagen de radio als bindmiddel tussen de inwoners en dorpen en wilden de lokale evenementen, feesten en tradities – kortom ons erfgoed – zoveel mogelijk onder de aandacht brengen en voor de volgende generaties vastleggen.’ Die allereerste memorabele uitzending – met onder meer een interview met Raymond van het Groenewoud – werd bijzonder goed ontvangen door de Voerenaren, letterlijk en figuurlijk. Ze werd ver- zorgd door Jean-Pierre Duijsens als presentator en Emiel Lemmens als technicus. ‘Toen in 2015 een voorpost van de brandweer van Bilzen in Voeren werd geopend en we dat aangrepen om een uitgebreid verslag te verzorgen, waren we echt vertrokken. Niet veel later richtten we ons op de Kerstperiode met de uitzending van de eucharistieviering, kerstboodschappen van luisteraars en lokale muziek… en ook dat zorgde voor een versterking van de onderlinge sociale contacten’, meent Jean-Pierre. Toen het coronavirus in 2020 toesloeg en heel de wereld verplicht werd afstand te houden om de verspreiding van het virus te beperken – social distancing, weet je nog? – was Omroep Voeren zowat de lijm die de dorpen verbond. ‘In 2021 namen we coronaproof een film op van het lokale carnaval, met beeld- en fotomateriaal van de verenigingen. Toen zonden we ook carnavalsschlagers uit, brachten de historiek van de verenigingen weer tot leven, lieten carnavalisten aan het woord met leuke anekdotes… Kortom ook dit erfgoed – dat in het DNA zit van de Voerenaren – wilden we vastOKTOBER 2025 I ERFGOEDHASPENGOUW.BE 9 leggen voor het nageslacht. Sindsdien zijn we wekelijks uitzendingen gaan verzorgen’, zegt Jean-Pierre. Vanuit eenzelfde erfgoedgedachte werden in het recente verleden uitzendingen verzorgd over o.a. het Dreiländereck Schutterstreffen, de benefiet naar aanleiding van de overstromingen van 2021, het Oktoberfest, diverse optredens en feesten in het Vlaams Cultureel Centrum en programma’s vanuit het lokale woonzorgcentrum Ocura. ‘Legendarisch zijn beslist ook de uitzendingen naar aanleiding van de gemeenteraadsverkiezingen in 2024’, vult Roger aan. ‘In de aanloop naar de verkiezingsdag lieten we al de Vlaamse kandidaten aan het woord. Neen, geen Franstaligen want dat zou leiden tot een ongekende storm van protest. We kregen er hoe dan ook ontzettend veel goede reacties op en dat stimuleert ons om op de ingeslagen weg verder te gaan.’ EDDY VANDOREN Omroep Voeren houdt het op een overzichtelijke programmering. Op weekdagen wordt non-stop muziek gedraaid – 24 op 24 – en op zaterdag zijn de vaste rubrieken Goede morgen Voeren (van 8 tot 10 u), Voeren Info (van 10 tot 12u), Kriskras door de platenkast (van 12 tot 14 u), Stimmung, Spass und Vollgas (van 15 tot 17 u) en Dré’s Blues (van 19 tot 21 u). Tussendoor wordt non-stop de gezelligste muziek gedraaid. Daags nadien, op zondag, wordt de zaterdaguitzending herhaald. Omroep Voeren is te beluisteren via de livestream (website/V-tuner) en tijdens belangrijke gebeurtenissen via 96.0 FM. Ook via de apps TuneIn of Radioplayer valt hij te beluisteren op tablet en smartphone. Omroep Voeren – de beginperiode – een tot studio verbouwd zolderkamertje Jean-Pierre en Roger DuijsensOp locatie tijdens het Oktoberfest Omroep Voeren verbindt Voerense Vlamingen en verenigingen

RkJQdWJsaXNoZXIy ODY1MjQ=